Từ kỹ sư vẽ thuê đến người đưa robot 'made in Vietnam' ra toàn cầu
Khởi nghiệp với một chiếc máy tính, sau 15 năm Idea Group tiến vào chuỗi cung ứng toàn cầu, xuất khẩu dây chuyền tự động, cánh tay robot “made in Vietnam” đến Mỹ, Nhật Bản..., thu gần 200 tỷ mỗi năm.
Cuối tháng 6, trong nhà máy rộng hàng nghìn mét vuông tại TP HCM, các kỹ sư của Idea Group tất bật hoàn tất những module cuối cùng cho dây chuyền đóng gói sản phẩm tự động. Giữa tháng 7, dây chuyền này sẽ được xuất sang Nhật, phục vụ cho một doanh nghiệp chế biến thực phẩm.
Đây chỉ là một trong hàng trăm đơn hàng xuất khẩu của doanh nghiệp này mỗi năm. Dây chuyền đóng gói, ứng dụng tay robot, máy kiểm tra tự động, xe tự hành của doanh nghiệp hiện được cung cấp cho các khách hàng FDI và đưa đến Nhật, Ấn Độ, Bắc Mỹ, châu Âu... phục vụ hơn 250 doanh nghiệp toàn cầu. Trong số này có rất nhiều tên tuổi lớn trong nhiều lĩnh vực như Nidec, Panasonic, Bosch, Lego...
Điểm đặc biệt là toàn bộ khâu thiết kế, lập trình và tích hợp được thực hiện bởi đội ngũ kỹ sư Việt Nam. Khởi nghiệp với 150 triệu đồng, không nhà xưởng, không có đủ năng lực để lắp ráp một chiếc máy hoàn chỉnh, qua 15 năm Idea thoát khỏi vai trò gia công, tiến sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đi đường vòng để đi đường dài
Trò chuyện với VnExpress trong căn phòng treo đầy những chứng nhận tiêu chuẩn quốc tế, ông Đỗ Hoàng Trung - Nhà sáng lập, kiêm Chủ tịch Hội đồng quản trị Idea Group nhớ lại hành trình khởi nghiệp từ số 0. Đam mê những trò chơi và những chi tiết lắp ráp, sẵn tính tò mò, từ khi học phổ thông, ông Trung xin vào các xưởng cơ khí nhỏ để phụ việc sau giờ học ở trường.
Sau này, ông theo học cơ khí tại Đại học Bách khoa HCM (1996-1999). Suốt nhiều năm lăn lộn ở các nhà xưởng, nhà máy, ông Trung nhận ra phần lớn thiết bị doanh nghiệp sử dụng đều là "Made in Japan", "Made in Taiwan"...
"Khi đó, tôi tự hỏi bao giờ mới có thiết bị do người Việt làm ra. Việt Nam muốn công nghiệp phát triển thì phải làm chủ được máy móc và thiết bị", ông kể.

Tốt nghiệp năm 1999, thay vì tìm việc ổn định, ông sang Nhật ba năm để theo đuổi ngành chế tạo máy tại Đại học Shizuoka. Trong thời gian này, ông tiếp tục đi hàng chục chuyến thực tế đến các nhà máy, mục tiêu là quan sát cách các doanh nghiệp Nhật tổ chức sản xuất, quản trị và phát triển công nghệ. Ước mơ của ông là về nước để mở doanh nghiệp thiết kế, chế tạo máy, đủ năng lực trở thành mắt xích trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Năm 2003, người đứng đầu Idea Group về nước, đứng trước nhiều lựa chọn - khởi nghiệp để theo đuổi ước mơ hoặc đi làm để tích lũy kinh nghiệm. Nhưng không có vốn, cũng chưa có kinh nghiệm, ông gác lại giấc mơ để chọn con đường "làm thuê".